ศัพท์ธรรมะที่สงสัยครับ

ภาวนา · 01-31-2010, 08:26 PM

กราบนมัสการพระอาจารย์ครับ

กระผมมีปัญหามาเรียนถาม

วิชชาธรรมกาย

เป็นอนิมิตเจโตสมาธิอย่างไร?

เป็นสุญญตวิโมกข์อย่างไร?

อุภโตวิมุตต คืออย่างไร?

คำว่ามีนิโรธเป็นโคจร คืออย่างไร?

จึงขอความเมตตาท่านช่วยอธิบายด้วยนะขอรับ

watpa2546 · 02-01-2010, 08:35 PM

ขอตอบปัญหาในบางข้อก่อน ส่วนปัญหาที่เหลือจะตอบให้ต่อไป
คำถามแรกที่ถามเรื่อง วิชชาธรรมกาย
ก่อนอื่นควรทำความเข้าใจคำว่า "วิชชาธรรมกาย" ให้ดี ซึ่งมาจากคำ ๒ คำ ได้แก่ "วิชชา" และ "ธรรมกาย"
"วิชชา" แปลว่า ความรู้แจ้ง ความรู้วิเศษ หมายถึงความรู้ความเห็นที่เป็นความสามารถพิเศษ เช่น ตาทิพย์ ระลึกชาติได้ เป็นต้น ซึ่งสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบรรลุมาแล้ว ตั้งแต่ในคืนวันเพ็ญเดือนวิสาขะ
ส่วนคำว่า "ธรรมกาย" แปลว่า ธรรมทั้งหลาย ที่ประมวลขึ้นเป็นกาย (สรีระ)
ร่วมความคำว่า "วิชชาธรรมกาย" คือ กาย (สรีัระ) ที่สำเร็จมาจากคุณธรรมทั้งหลาย อันมีคุณสมบัติพิเศษที่สามารถรู้แจ้งเห็นแจ้งในสภาวะ ธรรมและสัจจะธรรม ตามที่เป็นจริง ด้วยการเจริญวิชชา คือความสามารถพิเศษ
สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงแสดงไว้ว่า พระองค์ (ตถาคต) เป็นธรรมกาย (ดูในพระไตรปิฎกบาลี ฉบับสยามรัฐ เล่มที่ ๑๑ ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค ข้อ ๕๕ หน้า ๙๒)
เจริญพร
watpa

watpa2546 · 02-08-2010, 03:55 PM

ต่อคำถามข้อที่ว่า "วิชชาธรรมกายเป็นอนิมิตเจโตสมาธิ" นั้น
เข้าใจว่า คงจะหมายถึง การบรรลุที่เรียกว่า เจโตสมาธิที่ไม่มีนิมิต
เฉพาะคำว่า "เจโตสมาธิ" นั้น ในคัมภีร์สุมังคลวิลาสินี อรรถกถาทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค พระพุทธโฆสะ ได้แสดงไว้ว่า หมายถึง ผลในลำดับแห่งมรรค ถ้าดูจากความหมายนี้ ก็จะได้ข้อสรุปว่า เจโตสมาธิ คือผลที่เกิดต่อจากมรรค หรืออริยผลนั่นเอง
ส่วนคำว่า "อนิมิต" นั้น ในคัมภีร์ปปัญจสูทนี อรรถกถามัชฌิมนิกาย ได้แสดงว่า พระนิพพานชื่อว่า อนิมิต เพราะไม่มีกิเลสคือราคนิมิตเป็นต้น
เมื่อนำ 2 คำมาประกอบกัน น่าจะได้ความหมายว่า พระอริยบุคคลที่บรรลุเตโจสมาธิที่ไม่มีนิมิต คือบรรลุพระนิพพานนั่นเอง
ดังนั้น ธรรมกายที่เป็นอนิมิตเจโตสมาธิ ก็คือ ธรรมกายของพระอริยบุคคลที่บรรลุเจโตสมาธิที่ไม่มีนิม ิต นั่นคือธรรมกายที่บรรลุพระนิพพานแล้ว

เจริญพร
watpa

watpa2546 · 02-08-2010, 04:13 PM

ต่อคำถามที่ว่า "วิชชาธรรมกายเป็นสุญญตวิโมกข์"
ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจคำว่า "สุญญตวิโมกข์" ว่าคืออะไร
"สุญญตวิโมกข์" ในคัมภีร์ธัมมปทัฏฐกถา อรรถกถาขุททกนิกาย ธรรมบทคาถา พระพุทธโฆสะ ได้แสดงไว้ว่า พระนิพพาน ชื่อว่าสุญญตวิโมกข์ เพราะความหมายว่า ว่างเพราะไม่มีกิเลสคือราคะ โทสะ โมหะ และพ้นจากกิเลสคือราคะ โทสะ โมหะเหล่านั้น
ดังนั้น คำว่า "วิชชาธรรมกายเป็นสุญญตวิโมกข์" แปลโดยความหมายก็คือ การบรรลุพระนิพพานด้วยธรรมกายของพระอริยบุคคล

เจริญพร
watpa

watpa2546 · 02-08-2010, 04:53 PM

ต่อคำถามที่ว่า "อุภโตวิมุตติ คืออะไร"
คำนี้ ถ้าแปลตามความก็คือ ความหลุึดพ้นโดยส่วนทั้งสอง
ในคัมภีร์สัทธัมมปกาสินี อรรถกถาขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค แสดงไว้ว่า คำว่า อุภโต ก็คือ ทุภโต และท่านได้แสดงต่อไปอีกว่า มรรคญาณแม้ทั้ง 4 ออกจากนิมิต เพราะมีนิพพานอันไม่มีนิมิตเป็นอารมณ์ และย่อมออกจากปวัตตขันธ์ เพราะตัดสมุทัยได้ขาด ฉะนั้นจึงชื่อว่า ทุภโตวุฏฐานะ คือออกโดยส่วนทั้งสอง
จากความหมายนี้ พอสรุปได้ว่า อุภโตวิมุตติ ที่ถามนั้น ก็คือ การหลุดพ้นด้วยมรรคญาร โดยออกจากส่วนทั้งสอง คือ ออกจากนิมิต (สังขารนิมิต) และออกจากปวัตตขันธ์ (ขันธ์ที่เป็นไปตามกิเลส) นั่นเอง

เจริญพร
watpa

watpa2546 · 02-08-2010, 05:05 PM

ต่อคำถามที่ว่า "มีนิโรธเป็นโคจร"
ในคัมภีร์สัทธัมมปกาสินี อรรถกถาขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ท่านแสดงไว้ว่า คำว่า มีนิโรธเป็นโคจร คือ มีพระนิพพานเป็นอารมณ์

เจริญพร
watpa

ภาวนา · 02-08-2010, 05:20 PM

สาธุ สาธุ สาธุ

กระผมกราบเรียนถามท่านแล้วได้บรรเทาข้อสงสัยได้อย่าง มากและชัดเจนกว่าผู้ใดในสายธาตุธรรมนี้เลยทีเดียวครั บ

หากพระคุณท่านมีคำตอบเพิ่มเติม ช่วยเพิ่มเติมได้เลยนะครับ

หากผมมีปัญหาเพิ่มเติมก็จะเพิ่มเติมเช่นกัน

กราบนมัสการด้วยความเคารพ

watpa2546 · 02-13-2010, 07:26 AM

ขอบใจมาก

เจริญพร
watpa

01-31-2010, 08:26 PM	#1
ภาวนา Junior Member Join Date: Jan 2010 Posts: 4	ศัพท์ธรรมะที่สงสัยครับ กราบนมัสการพระอาจารย์ครับ กระผมมีปัญหามาเรียนถาม วิชชาธรรมกาย เป็นอนิมิตเจโตสมาธิอย่างไร? เป็นสุญญตวิโมกข์อย่างไร? อุภโตวิมุตต คืออย่างไร? คำว่ามีนิโรธเป็นโคจร คืออย่างไร? จึงขอความเมตตาท่านช่วยอธิบายด้วยนะขอรับ Last edited by ภาวนา; 02-08-2010 at 05:40 PM.

02-08-2010, 03:55 PM	#3
watpa2546 Super Moderator Join Date: Aug 2009 Posts: 45	ต่อคำถามข้อที่ว่า "วิชชาธรรมกายเป็นอนิมิตเจโตสมาธิ" นั้น เข้าใจว่า คงจะหมายถึง การบรรลุที่เรียกว่า เจโตสมาธิที่ไม่มีนิมิต เฉพาะคำว่า "เจโตสมาธิ" นั้น ในคัมภีร์สุมังคลวิลาสินี อรรถกถาทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค พระพุทธโฆสะ ได้แสดงไว้ว่า หมายถึง ผลในลำดับแห่งมรรค ถ้าดูจากความหมายนี้ ก็จะได้ข้อสรุปว่า เจโตสมาธิ คือผลที่เกิดต่อจากมรรค หรืออริยผลนั่นเอง ส่วนคำว่า "อนิมิต" นั้น ในคัมภีร์ปปัญจสูทนี อรรถกถามัชฌิมนิกาย ได้แสดงว่า พระนิพพานชื่อว่า อนิมิต เพราะไม่มีกิเลสคือราคนิมิตเป็นต้น เมื่อนำ 2 คำมาประกอบกัน น่าจะได้ความหมายว่า พระอริยบุคคลที่บรรลุเตโจสมาธิที่ไม่มีนิมิต คือบรรลุพระนิพพานนั่นเอง ดังนั้น ธรรมกายที่เป็นอนิมิตเจโตสมาธิ ก็คือ ธรรมกายของพระอริยบุคคลที่บรรลุเจโตสมาธิที่ไม่มีนิม ิต นั่นคือธรรมกายที่บรรลุพระนิพพานแล้ว เจริญพร watpa Last edited by watpa2546; 02-08-2010 at 04:05 PM.

02-08-2010, 05:20 PM	#7
ภาวนา Junior Member Join Date: Jan 2010 Posts: 4	สาธุ สาธุ สาธุ กระผมกราบเรียนถามท่านแล้วได้บรรเทาข้อสงสัยได้อย่าง มากและชัดเจนกว่าผู้ใดในสายธาตุธรรมนี้เลยทีเดียวครั บ หากพระคุณท่านมีคำตอบเพิ่มเติม ช่วยเพิ่มเติมได้เลยนะครับ หากผมมีปัญหาเพิ่มเติมก็จะเพิ่มเติมเช่นกัน กราบนมัสการด้วยความเคารพ Last edited by ภาวนา; 02-08-2010 at 05:40 PM.

Thread Tools
Show Printable Version Email this Page
Display Modes
Linear Mode Switch to Hybrid Mode Switch to Threaded Mode

02-01-2010, 08:35 PM	#2
watpa2546 Super Moderator Join Date: Aug 2009 Posts: 45	ขอตอบปัญหาในบางข้อก่อน ส่วนปัญหาที่เหลือจะตอบให้ต่อไป คำถามแรกที่ถามเรื่อง วิชชาธรรมกาย ก่อนอื่นควรทำความเข้าใจคำว่า "วิชชาธรรมกาย" ให้ดี ซึ่งมาจากคำ ๒ คำ ได้แก่ "วิชชา" และ "ธรรมกาย" "วิชชา" แปลว่า ความรู้แจ้ง ความรู้วิเศษ หมายถึงความรู้ความเห็นที่เป็นความสามารถพิเศษ เช่น ตาทิพย์ ระลึกชาติได้ เป็นต้น ซึ่งสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบรรลุมาแล้ว ตั้งแต่ในคืนวันเพ็ญเดือนวิสาขะ ส่วนคำว่า "ธรรมกาย" แปลว่า ธรรมทั้งหลาย ที่ประมวลขึ้นเป็นกาย (สรีระ) ร่วมความคำว่า "วิชชาธรรมกาย" คือ กาย (สรีัระ) ที่สำเร็จมาจากคุณธรรมทั้งหลาย อันมีคุณสมบัติพิเศษที่สามารถรู้แจ้งเห็นแจ้งในสภาวะ ธรรมและสัจจะธรรม ตามที่เป็นจริง ด้วยการเจริญวิชชา คือความสามารถพิเศษ สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงแสดงไว้ว่า พระองค์ (ตถาคต) เป็นธรรมกาย (ดูในพระไตรปิฎกบาลี ฉบับสยามรัฐ เล่มที่ ๑๑ ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค ข้อ ๕๕ หน้า ๙๒) เจริญพร watpa

02-08-2010, 04:13 PM	#4
watpa2546 Super Moderator Join Date: Aug 2009 Posts: 45	ต่อคำถามที่ว่า "วิชชาธรรมกายเป็นสุญญตวิโมกข์" ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจคำว่า "สุญญตวิโมกข์" ว่าคืออะไร "สุญญตวิโมกข์" ในคัมภีร์ธัมมปทัฏฐกถา อรรถกถาขุททกนิกาย ธรรมบทคาถา พระพุทธโฆสะ ได้แสดงไว้ว่า พระนิพพาน ชื่อว่าสุญญตวิโมกข์ เพราะความหมายว่า ว่างเพราะไม่มีกิเลสคือราคะ โทสะ โมหะ และพ้นจากกิเลสคือราคะ โทสะ โมหะเหล่านั้น ดังนั้น คำว่า "วิชชาธรรมกายเป็นสุญญตวิโมกข์" แปลโดยความหมายก็คือ การบรรลุพระนิพพานด้วยธรรมกายของพระอริยบุคคล เจริญพร watpa

02-08-2010, 04:53 PM	#5
watpa2546 Super Moderator Join Date: Aug 2009 Posts: 45	ต่อคำถามที่ว่า "อุภโตวิมุตติ คืออะไร" คำนี้ ถ้าแปลตามความก็คือ ความหลุึดพ้นโดยส่วนทั้งสอง ในคัมภีร์สัทธัมมปกาสินี อรรถกถาขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค แสดงไว้ว่า คำว่า อุภโต ก็คือ ทุภโต และท่านได้แสดงต่อไปอีกว่า มรรคญาณแม้ทั้ง 4 ออกจากนิมิต เพราะมีนิพพานอันไม่มีนิมิตเป็นอารมณ์ และย่อมออกจากปวัตตขันธ์ เพราะตัดสมุทัยได้ขาด ฉะนั้นจึงชื่อว่า ทุภโตวุฏฐานะ คือออกโดยส่วนทั้งสอง จากความหมายนี้ พอสรุปได้ว่า อุภโตวิมุตติ ที่ถามนั้น ก็คือ การหลุดพ้นด้วยมรรคญาร โดยออกจากส่วนทั้งสอง คือ ออกจากนิมิต (สังขารนิมิต) และออกจากปวัตตขันธ์ (ขันธ์ที่เป็นไปตามกิเลส) นั่นเอง เจริญพร watpa

02-08-2010, 05:05 PM	#6
watpa2546 Super Moderator Join Date: Aug 2009 Posts: 45	ต่อคำถามที่ว่า "มีนิโรธเป็นโคจร" ในคัมภีร์สัทธัมมปกาสินี อรรถกถาขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค ท่านแสดงไว้ว่า คำว่า มีนิโรธเป็นโคจร คือ มีพระนิพพานเป็นอารมณ์ เจริญพร watpa

02-13-2010, 07:26 AM	#8
watpa2546 Super Moderator Join Date: Aug 2009 Posts: 45	ขอบใจมาก เจริญพร watpa